O ile oczywiste jest dla większości z nas, że z przestępstwami i wykroczeniami drogowymi może się wiązać utrata prawa jazdy, o tyle sporo osób nie zdaje sobie sprawy, że dłużnik alimentacyjny za uporczywe nieregulowanie swoich zobowiązań wobec osoby uprawnionej również może je stracić.
Czy można stracić prawo jazdy za niepłacenie alimentów?
W Polsce można stracić prawo jazdy za niepłacenie alimentów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli dłużnik alimentacyjny zalega z płatnościami przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, organ właściwy może zwrócić się do sądu z wnioskiem o odebranie mu prawa jazdy. Jest to jedno z narzędzi stosowanych w celu wyegzekwowania płatności alimentacyjnych. Trwałe nieregulowanie zobowiązań alimentacyjnych może więc prowadzić do wszczęcia kroków prawnych wobec osoby uznanej za uporczywie uchylającą się od zasądzonych obowiązków. Jednym z narzędzi jest zatrzymanie prawa jazdy. Co ciekawe, to narzędzie w polskim prawie jest obecne już stosunkowo długo. Kwestię zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Czemu służy zatrzymanie prawa jazdy za niepłacenie alimentów?
Zatrzymanie prawa jazdy za niepłacenie alimentów jest środkiem przymuszającym dłużnika do uregulowania zaległych alimentów. Jest to forma nacisku, która ma skłonić dłużnika do podjęcia działań w celu spłaty długu. Groźba utraty prawa jazdy może także działać prewencyjnie i działać zniechęcająco na potencjalnych dłużników do uchylania się od płacenia alimentów. Zatrzymanie prawa jazdy to także forma wyrównania szans między dłużnikami a osobami, które regularnie płacą alimenty. To forma kary dla tych, którzy uchylają się od obowiązków alimentacyjnych.
Jak wygląda procedura zatrzymania prawa jazdy w takim przypadku?
Procedura jest wieloetapowa. Najpierw osoba uprawniona musi złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Do niego załącza się zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji zasądzonych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. W takim zaświadczeniu pojawia się:
- informacja o stanie egzekucji,
- przyczynach bezskuteczności,
- działaniach podjętych dla wyegzekwowania zasądzonych alimentów.
Po wpłynięciu takiego wniosku organ samorządowy ma obowiązek przeprowadzić wywiad alimentacyjny. Chodzi przede wszystkim o sytuację dłużnika alimentacyjnego, nie tylko finansową, ale i dotyczącą stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej. Celem jest ustalenie przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej. Dłużnik składa oświadczenie majątkowe, a organ przekazuje do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej dane o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika. Jeśli okaże się, że dłużnik nie jest w stanie wywiązać się ze zobowiązań z powodu braku pracy, musi zarejestrować się jako bezrobotny lub poszukujący pracy.
Wniosek o zatrzymanie prawa jazdy za długi alimentacyjne może się pojawić, jeśli dłużnik przez ostatnich 6 miesięcy nie płacił co miesiąc minimum 50% należnych w ramach alimentów kwot i:
- uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego,
- odmówił złożenia oświadczenia majątkowego,
- nie zarejestrował się w urzędzie pracy,
- bez uzasadnionej przyczyny odmówił propozycji pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych itp.
Wszczyna się wtedy postępowanie w celu uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jeśli decyzja stanie się ostateczna, organ składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 k.k. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, organ kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie jego prawa jazdy wraz z odpisem tej decyzji.
Oczywiście po zatrzymaniu prawa jazdy w takiej sytuacji istnieje możliwość jego przywrócenia. Pozytywne rozpatrzenie wniosku wymaga jednak spełnienia jednej z dwóch przesłanek: wykazanie systematyczności w płaceniu alimentów przez okres kolejnych 6 miesięcy (żadna z wpłat nie może być niższa niż 50% należności alimentacyjnej) lub utrata statusu dłużnika alimentacyjnego, czyli spłata całości zadłużenia alimentacyjnego.
