Kwestia alimentów po ustaniu małżeństwa budzi wiele wątpliwości, zwłaszcza gdy sąd orzeka o winie stron. Rozwód orzeczony z winą nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o alimenty – zależy od tego, czy winę przypisano wyłącznie jednej stronie, czy obu małżonkom. Odpowiedź nie jest oczywista, ponieważ ustawodawca uzależnił prawo do świadczeń od tego, kto ponosi odpowiedzialność za rozpad związku, a przesłanki różnią się w zależności od układu winy. Zanim ktoś złoży pozew w tak spornej sprawie, warto zrozumieć, na czym polega całe postępowanie oraz jakie realne roszczenia można w nim podnieść. Prawnik od rozwodów oceni rzeczywiste szanse przed wejściem na salę sądową i pomoże dobrać podstawę żądania do konkretnej sytuacji.
Dwie różne podstawy prawne alimentów po rozwodzie
Alimenty z powodu niedostatku
Przysługują małżonkowi, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia – a więc niewinnemu lub współwinnemu, jeśli spełnia pozostałe przesłanki.
Alimenty przy wyłącznej winie drugiej strony
To rozszerzona podstawa, dostępna wyłącznie dla małżonka niewinnego, jeśli rozwód istotnie pogorszył jego sytuację materialną.
Czy małżonek uznany winnym może żądać alimentów?
Wina wyłączna
Małżonek uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia nie może żądać alimentów – ani z podstawy dotyczącej niedostatku (jest z niej wprost wyłączony), ani z podstawy rozszerzonej (ta przysługuje tylko stronie niewinnej).
Współwina obu stron
Gdy sąd uznał współwinę obu małżonków, sytuacja wygląda inaczej – każda ze stron, w tym ta obarczona częścią winy, może dochodzić alimentów na zasadach niedostatku.
Czym jest niedostatek w rozumieniu przepisów
Niedostatek oznacza brak możliwości zaspokojenia własnych usprawiedliwionych potrzeb z posiadanego majątku lub pracy własnej. Chodzi o sytuacje, w których osoba nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie – na przykład ze względu na wiek, stan zdrowia lub opiekę nad wspólnym dzieckiem.
Jak długo trwa obowiązek alimentacyjny
Obowiązek zawsze wygasa, gdy uprawniony zawrze nowe małżeństwo. Jeśli płaci małżonek niewinny, obowiązek kończy się też po pięciu latach od rozwodu, chyba że sąd ze względu na wyjątkowe okoliczności przedłuży ten termin. Ograniczenie to nie dotyczy małżonka wyłącznie winnego wobec strony niewinnej.
Jak wygląda dochodzenie takich alimentów
Sprawę wszczyna pozew do sądu okręgowego, w którym trzeba wykazać wysokość usprawiedliwionych potrzeb i brak środków na ich zaspokojenie, a przy podstawie rozszerzonej – także pogorszenie sytuacji materialnej. Zwłaszcza gdy w grę wchodzi ustalenie winy. Prawnik prowadzący sprawę pomoże zgromadzić dowody i ocenić, która podstawa daje największe szanse powodzenia.
Sprawy o alimenty po rozwodzie wymagają precyzyjnego wykazania usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości finansowych zobowiązanego, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu orzeczenia o winie na zakres tego obowiązku. W tego typu postępowaniach pomocna bywa obsługa prawna świadczona przez podmioty wyspecjalizowane w prawie, w których prawnik od spraw rodzinnych przeanalizuje układ winy i dobierze właściwą podstawę roszczenia, przykładowo taka jak Kancelaria Adwokacka Omega Lex.
